| Gebit Kosovo | |||
|---|---|---|---|
| |||
| |||
| Język urzędowy | kencyrlski | ||
| Stolica | Mitrov Kencirlish | ||
| Gebiter | Maja Gordhej | ||
| Gminy | Leposaviti, Gazrovei, Obiliti, Podujevi, Vukiti | ||
| Powierzchnia | 2 497 km² | ||
| Ludność (2007) | 627 198 | ||
| Gęstość zaludnienia | 251 os./km² | ||
| Kod regionu | KO | ||
Region Kosowo (kenc. Gebit Kosovo) to region zwykły położony w północno-wschodniej części kraju ze stolicą w Mitrov Kencirlish. Region składa się z 5 gmin położonych w dorzeczu Ibaru i Sitnicy. Nazwa regionu pochodzi od historycznej nazwy tych terenów.
Regionalna gospodarka[]
W regionie znajduje się największe centrum przemysłowo-wydobywcze kraju: aglomeracja Mitrov Kencirlish - Treptsha - istnieje tu kilkanaście kopalni żelaza, cynku i ołowiu oraz srebra, które przewożone są m.in. do wielkiej huty stali oraz mniejszych hut metali nieżelaznych. Duża liczba ludności w okolicach centrum przemysłowego spowodowała rozwój sąsiednich miasteczek (Zvit oraz Vukit zyskały najwięcej), gdzie powstały zakłady dostarczające różne artykuły do aglomeracji. Prądu dla miast dostarcza elektrownia wodna w Gazrove (Liqeni Gazrovej, Jezioro Gaziwodskie), na wschodzie istnieje też elektrownia ubezpieczająca Prisztinę w Batlavie (Liqeni Batlavej, Jezioro Batlawskie). Turystyka jest średnio rozwinięta, najlepiej w regionie Leposavit, gdzie funkcjonują dwa ośrodki narciarskie. Rolnictwo odgrywa znikomą rolę, uprawiane jest żyto niewymagające dobrych warunków, ważny jest wypas owiec.
Według danych z 2006 roku bezrobocie w regionie wynosi 6,3%, najniższe jest w Mitrovie (1,1%) i Treptshy (1,3%), a najwyższe w Podujevie (12,7%).
Komunikacja[]
Stolica regionu posiada dogodne połączenia drogowe z ważniejszymi miejscowościami Kencyrli oraz dobre drogi do przejść granicznych z Serbią oraz Czarnogórą. Dojazd do Prisztiny odbywa się drogą numer 1. Przez region biegnie tez szosa z Prisztiny do Niszu. Mieszkańcy mogą korzystać z trzech głównych przejść granicznych: Bane (serb. Banje), Lokov oraz Podujev i także z licznych mniejszych i lokalnych.
Przez region przechodzą dwie ważne kencyrlsko-serbskie linie kolejowe łączące Prisztinę przez Podujev z Niszem oraz przez Mitrov Kencirlish z Kraljevem.
Transport śródlądowy ma mniejsze znaczenie ze względu na lepiej niż na zachodzie kraju rozwiniętą sieć dróg i torów kolejowych: wykorzystywana jest tylko trasa Obilit - Mitrov Kencirlish.
Atrakcje turystyczne[]
Odwiedzając region warto zwiedzić kilka znajdujących się tu klasztorów (większość z nich nie jest dostępna dla turystów), najważniejsze są w Banshe (serb. Banjska) oraz w okolicy Gazrove znany, ale otwarty tylko przez kilka dni w miesiącu, Monastyr Dobroshevin (serb. Monastir Dobroševin). Chętni mogą obejrzeć zabytkową twierdzę w Obiliciu oraz pojechać do uzdrowiska Banshe. Najwyższy szczyt w regionie to 1479-metrowa Maja Teporuzhej (serb. Crni vrh)
Dialekt[]
Miejscowi używają dialektu dość zeslawizowanego, wplatają liczne serbskie wyrazy, stosują czasem własne nazewnictwo będące mieszanką nazw serbskich i kencirlskich jak na przykład Mitrovica Koshoveja (Mitrov Kencirlish) czy Mina e Ferrija Treptshana (lub Trepchana) (Kopalnia żelaza w Treptshy).
Erenik: Petshi • Istoki • Klini • Ponoshavi • Dhakovi • Kosovo: Leposaviti • Gazrovei • Vukiti • Obiliti • Podujevi • Drin: Prizhreni • Orahoveki • Dexheri • Shtimleki • Vardeshi • Shkember: Lipejani • Shkembi • Ghalani • Urosaviti • Katshani • Zhertvija: Tetouji • Kamejanei • Zhivatrani • Gurdanuji • Zhertvija-Uji • Prishtine